Ch.S. Binder
„W DREZDEŃSKIM KRĘGU MIAŁ TAKĄ POZYCJĘ,
JAKĄ CARL PHILIPP EMANUEL BACH W BERLINIE”
to słowa Richarda Engländera na temat drezdeńskiego kompozytora i instrumentalisty
CHRISTLIEBA SIEGMUNDA BINDERA(1723-1789)

Pierwsza polska publikacja książkowa mojego autorstwa na temat Christlieba Siegmunda Bindera: "Stylistyczna różnorodność w twórczości Christlieba Siegmunda Bindera na przykładzie zbioru Sonat Klawesynowych op. 1 – między barokiem a klasycyzmem" (Musica Iagellonica, 2017 r.)
Szukając do pracy doktorskiej druków unikatowych w Bibliotece Narodowej w Warszawie zetknęłam się po raz pierwszy z jego nazwiskiem. O życiu i działalności artystycznej tego zapomnianego twórcy wiadomości jest bardzo niewiele. Również wśród współczesnych wykonawców muzyki dawnej Binder prawie w ogóle nie jest znany. Fakt ten zrodził we mnie potrzebę bliższego poznania tego kompozytora i przywrócenia do życia jego dzieł.
Christlieb Siegmund Binder całe życie spędził na drezdeńskim dworze, pracując jako aktywny muzyk, na początku grał na pantaleonie, a następnie na organach i klawesynie w dworskiej kapeli. Był artystą dynamicznym, łączącym w swej twórczości wiele kierunków i stylów. Sięgał do korzeni barokowych, łącząc je ze stylami przejściowymi: Galant, rokoko, Empfindsamkeit, Sturm und Drang, aby finalnie dojść do form klasycznych, dzięki czemu jego dzieła wyróżniają się oryginalnością i niezwykłym bogactwem środków wyrazu. Już przez ówczesnych teoretyków muzyki Binder uważany był za kompozytora tworzącego z pasją, pełnego wyrazu i namiętności.Obecnie uznawany jest za jednego z ważniejszych prekursorów nowej estetyki muzycznej, która narodziła się w XVIII wieku i w konsekwencji doprowadziła do utrwalenia się stylu klasycznego.
Artykuły mojego autorstwa dotyczące Ch. S. Bindera:
XVIII-wieczne Drezno – europejski ośrodek kultury, „MEAKULTURA.pl” 2023, nr 310, https://meakultura.pl/artykul/xviii-wieczne-drezno-europejski-osrodek-kultury/
Rys biograficzny Christlieba Siegmunda Bindera – drezdeńskiego kompozytora i instrumentalisty, „MEAKULTURA.pl” 2023, nr 310, https://meakultura.pl/artykul/rys-biograficzny-christlieba-siegmunda-bindera-drezdenskiego-kompozytora-i-instrumentalisty/
Christlieb Siegmund Binder – jeden z ważniejszych prekursorów stylu klasycznego, „MEAKULTURA.pl” 2023, nr 310, https://meakultura.pl/artykul/christlieb-siegmund-binder-jeden-z-wazniejszych-prekursorow-stylu-klasycznego/
Drei Sonaten für Flöte und obligates Cembalo
Pierwsze od ponad 260 lat – współczesne wydanie trzech sonat na klawesyn i flet Christlieba Siegmunda Bindera „Drei Sonaten für Flöte und obligates Cembalo” ze zbioru Sei Sonate a tre per il Clavicembalo con Flauto ô Violino, które miałam przyjemność przygotować do druku. Utwory te dedykowane były Księciu Fryderykowi Augustowi III, a ich pierwsze wydanie miało miejsce w Lipsku w 1763 roku.
Muzyka ta wyróżnia się dużą oryginalnością, jest pełna ekwilibrystycznych pochodów i emocji. Binder wprowadza w sonatach z jednej strony kunsztowne figuracje, niejednokrotnie wykonywane równocześnie w partiach obu instrumentów, z drugiej zaś śpiewną melodykę. Zachwyca nie tylko niebywałą wirtuozerią, ale także zniewalającym kunsztem linii melodycznych oraz nadzwyczajnymi środkami wyrazu. Wymaga to od wykonawców wielkiej precyzji i wspólnego zrozumienia w prowadzonym dialogu. To wszystko dopełniają stylizacje tańców, motywy westchnieniowe oraz zaskakujące zmiany harmoniczne, faktury, rodzaju ruchu, rejestrów i charakteru. W muzyce tej słychać żywe podejście do formy oraz głębię wyrazu. W niezwykle ekspresyjnym nastroju II części Sonaty e-moll „słychać” późniejszą Sonatę Księżycową L. van Beethovena, mieniącą się różnorodnym brzmieniem zmienianych akordów w klawesynie. Partię fletu natomiast tworzy przepiękna melodia, utkana rozmaitymi ornamentami, w szerokim ambitusie, który pozwala ukazać całą paletę brzmień fletu, podkreśloną także tonacją E-dur.
Profesor Gerhard Poppe, który napisał słowo wstępne i przedmowę do tego wydania podkreślił, że: „poza nielicznymi zbiorami wydanymi drukiem kompozycje Bindera rozpowszechniały się w Europie Środkowej jedynie sporadycznie. Niektóre z nich odnotowano w katalogach lipskiego wydawnictwa Breitkopf, inne przetrwały w rozproszonych odpisach rękopiśmiennych. W nie do końca udokumentowanych okolicznościach spuścizna kompozytora trafiła za pośrednictwem późniejszej Królewskiej Prywatnej Kolekcji Muzycznej (Königliche Privat-Musikaliensammlung) do dzisiejszej Saskiej Biblioteki Krajowej – Biblioteki Państwowej i Uniwersyteckiej w Dreźnie (Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden). Zachowane dzieła ukazują Christlieba Siegmunda Bindera jako oryginalnego kompozytora, reprezentującego najwyższy poziom muzyki swojej epoki.”
Tym bardziej warto sięgać do dzieł z bogatego dorobku tego twórcy, gdyż stanowią one wyjątkowe zjawisko w historii muzyki.
Zapraszam bardzo serdecznie do posłuchania dzieł Ch.S. Bindera, które nagrałam po raz pierwszy w historii fonografii. Są to Sonaty Klawesynowe op. 1 (wyd. 2014) oraz utwory kameralne (wyd. 2020). Chętnie przyjadę również do Państwa z koncertem, aby na żywo wykonać jego dzieła.
● Paulina Tkaczyk-Cichoń - demo
"Klawesyn i pantaleon, czyli zapomniana muzyka dworu drezdeńskiego" - wywiad z Pauliną Tkaczyk w ramach audycji Mateusz Borkowskiego "Mistrzowie i uczniowie", Radio Kraków, 27.02.2021
Ch.S. Binder - Sonata nr 5 e-moll - cz. II Adagio sostenuto
(Bogumiła Gizbert-Studnicka - klawesyn, Paulina Tkaczyk-Cichoń - flet traverso)
Ch.S. Binder - Divertimento G-dur
Paulina Tkaczyk-Cichoń - klawesyn,Karolina Jesionek - flet traverso)
Paulina Tkaczyk - zapowiedź płyty - 1
Paulina Tkaczyk - zapowiedź płyty - 2
Paulina Tkaczyk - zapowiedź płyty - 3